O-ring Groef - Statisch - Driehoekig Groef

Wat is een driehoekige gleuf?

Een driehoekige gleuf, ook wel V-gleuf genoemd, heeft een driehoekige doorsnede in plaats van de gebruikelijke rechthoekige vorm. De gleuf loopt taps toe naar de bodem. Bij het samenvoegen van de twee onderdelen wordt de O-ring in de hoek van de driehoek geperst en neemt het contact een bijzondere geometrie aan. De driehoekige gleuf wordt in de praktijk vrijwel uitsluitend gebruikt bij vlakke afdichtingen, zoals deksels op behuizingen of flenzen op aftapopeningen. De toepasbaarheid is dus smaller dan bij de rechthoekige gleuf. De reden dat fabrikanten toch voor deze gleufvorm kiezen, is bijna altijd constructief: er is onvoldoende diepte voor een volwaardige rechthoekige gleuf, of de geometrie van het onderdeel maakt een rechthoekige gleuf moeilijk te frezen. Gebruik de driehoekige gleuf nooit uit voorkeur, alleen wanneer de constructie het echt vereist.

Wanneer is een driehoekige gleuf de juiste keuze?

De driehoekige gleuf is een noodoplossing met een goed gedefinieerd toepassingsbereik. Buiten dat bereik is de rechthoekige gleuf altijd de betere keuze: eenvoudiger te frezen, toleranter voor maatafwijkingen en beter bestand tegen variaties in montagekracht. Kiest u toch voor de driehoekige gleuf, dan moeten de toleranties worden nagekomen. Het is een ontwerp waarbij weinig marge is.

• Deksels en flenzen waarbij onvoldoende diepte beschikbaar is voor een rechthoekige gleuf.
• Constructies waarbij de gleufwand ook een dragende functie heeft en rechthoekige uitfrezen structureel ongewenst is.
• Toepassingen waarbij de gleuf in een bestaand onderdeel moet worden aangebracht dat al gedeeltelijk is bewerkt.

De gleufparameters voor de driehoekige gleuf

De driehoekige gleuf heeft slechts drie parameters: snoerdiameter (d2), gleufbreedte (b) en de bodemradius (r3). Er is geen aparte gleufdiepte t in de tabel, omdat de diepte bij een driehoekige gleuf direct volgt uit de gleufbreedte en de hoek van de gleuf. De tolerantie op b is alleen positief en neemt toe met de snoerdiameter. Dat is het enige vrije stuk in het ontwerp: iets breder mag, smaller niet.

d2: snoerdiameter

De snoerdiameter is ook hier het vertrekpunt. De driehoekige gleuf is beschikbaar voor snoerdiameters van 1,50 mm tot 15,00 mm. De breedte b en de bodemradius r3 worden direct afgeleid van d2. Gebruik altijd de ring waarvoor de gleuf is ontworpen: een afwijkende snoerdiameter verandert de contactgeometrie volledig en geeft een onbetrouwbare afdichting.

b: gleufbreedte (tolerantie +0,1 tot +0,4 mm)

De gleufbreedte is de enige parameter die direct in de tabel staat bij de driehoekige gleuf. De tolerantie varieert per snoerdiameter: +0,1 mm voor kleine maten (d2 tot 1,80 mm), oplopend tot +0,4 mm voor grotere maten (d2 boven 8,40 mm). Let op: deze tolerantie is asymmetrisch en alleen positief. Een te smalle gleuf geeft overmatige deformatie van de ring. Een te brede gleuf geeft onvoldoende contactdruk.

r3: bodemradius

De bodemradius r3 loopt op van 0,3 mm bij kleine snoerdiameters tot 3,0 mm bij d2 = 15,00 mm. Dit is een aanzienlijk grotere radius dan bij rechthoekige gleuven. De reden is de contactgeometrie: bij een driehoekige gleuf rust de ring op de schuine flanken, en de bodem dient als geleidingsvlak. Een te scherpe bodem geeft puntvormige belasting in het rubber, wat leidt tot vroegtijdige beschadiging.

Kritische punten bij de driehoekige gleuf

De driehoekige gleuf stelt hogere eisen aan de bewerkingsnauwkeurigheid dan de rechthoekige gleuf. De hoek van de gleufwanden moet correct zijn: een afwijkende hoek geeft een asymmetrische contactzone op de O-ring en daarmee een ongelijkmatige afdichting over de omtrek. Controleer na bewerking altijd de hoek van de gleufflanken, de bodemradius en de breedte b. Bramen op de overgang van de gleufflank naar het afdichtingsvlak zijn een direct risico voor de ring bij montage.

Oppervlak afdichtingsvlak: Ra max. 1,6 µm (Rz max. 6,3 µm). Dit geldt voor het vlakke afdichtingsvlak buiten de gleuf.

Gleufbodem: Ra max. 3,2 µm. De bodem van de V-gleuf mag iets ruwer zijn.

Gleufflanken: Ra max. 6,3 µm. De schuine flanken zijn het minst kritisch voor de ruwheid.

Drie fouten bij de driehoekige gleuf

1. Verkeerde gleufhoek gefreesd. De tolerantie op de hoek van de V is nauw. Een onjuiste hoek geeft asymmetrisch contact op de ring, met ongelijkmatige afdichting als gevolg. Controleer met een profielmeetmiddel.

2. Gleuf te smal uitgevoerd. De tolerantie op b is alleen positief. Te smal geeft overmatige deformatie van de ring en beschadiging bij montage. Meten voor montage voorkomt dit.

3. Driehoekige gleuf gebruikt waar rechthoekig mogelijk was. De driehoekige gleuf is een noodoplossing. Gebruik hem alleen als de constructie een rechthoekige gleuf echt uitsluit.

Materiaal en temperatuur

De materiaalkeuze voor de driehoekige gleuf is dezelfde als voor andere statische toepassingen: NBR voor standaardmedia, EPDM voor water en stoom, FKM voor agressieve chemicaliën tot +200 °C. Houd er rekening mee dat de contactzone bij een driehoekige gleuf smaller is dan bij een rechthoekige gleuf. Bij hogere werkdrukken is de contactdruk op het rubber daardoor hoger, wat de materiaaleisen iets aanscherpt.

Raadpleeg de chemische weerstandsgids voor compatibiliteit met uw specifieke medium.